Projecten

Peer-coaching Nieuwkomers in het onderwijs

Nederland heeft te maken met een groot aantal vluchtelingen. Een substantieel deel van deze vluchtelingen (ca. 50%) is onder de 18 jaar en heeft recht op een passende plek in het primair, voortgezet of middelbaar beroepsonderwijs. Asielzoekers en vergunninghouders (Nieuwkomers) die onderwijs volgen hebben de eerste jaren extra begeleiding nodig. Hierbij gaat het niet alleen om hulp bij het leren van de taal, maar ook om het wennen aan een ander schoolsysteem en de gewoonten en gebruiken in Nederland.

ISK en de Nieuwkomers

In Nederland zijn ruim 90 Internationale Schakel Klassen (ISK’s), meestal verbonden aan VO-scholen. De ISK is er voor leerlingen tussen de 12 en 18 jaar, die nog geen of een beetje Nederlands spreken en korter dan twee jaar in Nederland zijn. We noemen deze groep ook wel Nieuwkomers. De ISK kent gemiddeld twee leerjaren. Daarna stromen leerlingen door naar het reguliere VO- of MBO-onderwijs. Het aantal leerlingen op ISK’s wordt door ‘Landelijke Ondersteuning Onderwijs Nieuwkomers’ (LOWAN) geschat op zo’n 11.000 jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. Dit maakt dat veel ISK’s onder druk staan door de grote aantallen leerlingen die zij moeten opvangen. Door de inzet van Peer-coaching op basis van de Peer2Peer aanpak, worden de docenten minder belast, zeker als het gaat om de extra aandacht en steun bij het sociaal functioneren en het leren.

Opzet Programma Peer-Coaching Nieuwkomers

Kern van het programma is dat reguliere leerlingen de Nieuwkomers systematisch en methodologisch begeleiden (coachen). Deze begeleiding richt zich op zowel schoolinhoudelijke aspecten als op persoonlijke en sociale aspecten. Daarnaast bevordert de Peer-coaching het zich thuis voelen op de school. Zowel de peer-coach (reguliere leerling) als de Nieuwkomer krijgt hiervoor specifieke training en wordt gedurende het schooljaar professioneel ondersteund en begeleid. Een belangrijk bijkomende effect ervan is dat de peer-coaches zelf ook leren van hun rol, aangezien de methodiek bijdraagt aan de ontwikkeling en verdieping van hun sociale competenties en mondiale oriëntatie. Jongeren uit diverse culturen leren om met elkaar om te gaan, kennis en gevoelens te delen en elkaar te helpen. Het ervaren van binding met de school door (vluchteling)leerlingen is gerelateerd aan een lagere schooluitval en heeft een positieve invloed op de sociale en psychologische ontwikkeling van deze leerlingen.

Met de inzet van de Peer-coaching op basis van de Peer2Peer methode beogen wij scholen te ondersteunen en Nieuwkomers sneller en beter te laten integreren in het Nederlands schoolsysteem en zich thuis te laten voelen op school.

‘Een belangrijke voorspeller voor de mate waarin immigrantenleerlingen integreren is de mate waarin zij zich thuis voelen in hun nieuwe omgeving’ (OECD, 2015)

Om de Peer-coaching en de intervisie op een goede manier te laten verlopen krijgen zowel de Peer Buddy als de Nieuwkomers training en begeleiding. De training richt zich onder meer op cultuuraspecten en op de specifieke competenties die bij de rol horen. Daarnaast wordt er twee keer per jaar een bijeenkomst voor de ouders van zowel de Nieuwkomers als de Peer Buddy’s georganiseerd, waarin beide groepen leerlingen vertellen aan beide groepen ouders wat ze van elkaar hebben geleerd en wat ze voor elkaar betekenen. Onze inzet is om op vrijwillige basis ook ouders aan elkaar te koppelen die mogelijk ook iets voor elkaar kunnen betekenen.

‘De kracht van Peer-coaching zit in het feit dat leerlingen dichter bij elkaars belevingswereld staan. Zij verkeren vaak in dezelfde ruimten, waardoor zij meer zicht hebben op elkaars wel en wee. Daardoor is de ondersteuning laagdrempelig en ontstaan vertrouwensrelaties en vaak ook vriendschappen.’

Omvang van het programma

Het programma richt zich in eerste instantie op 15 ISK-scholen. Per school worden ca. 16 leerlingen opgeleid tot Peer Buddy Nieuwkomer (PBN). In totaal worden zo’n 240 bovenbouw leerlingen opgeleid. Elke PBN neemt één tot drie ISK-leerlingen onder zijn hoede, bij voorkeur voor een heel schooljaar. De PBN is een leerling uit de bovenbouw van het reguliere VO of een gevorderde ISK-leerling. Deze leerlingen worden geselecteerd op geschiktheid voor de rol. Hiermee kan aan minimaal 240 en maximaal 720 Nieuwkomers extra aandacht en begeleiding gegeven worden om ze versneld te helpen integreren op school en in de Nederlandse samenleving.